]]>
close
EN

Czynniki ryzyka

data publikacji: 14 lutego 2014

Wysoki odsetek wypadków z udziałem młodych kierowców ma związek z ich niedojrzałością, brakiem doświadczenia, stylem życia oraz skłonnością do podejmowania ryzykownych zachowań, zwłaszcza przez młodych mężczyzn. Ich decyzje są spowodowane błędną oceną sytuacji oraz nieumiejętnością identyfikacji zagrożeń.

Nie tylko pod względem fizjologicznym, ale także w wymiarze społecznym młodzież w wieku 18 lat wciąż jest w stadium dojrzewania. Przejawia się to w chęci uniezależnienia się od rodziców, a także większej podatności na wpływ rówieśników.
Młodzi kierowcy posiadają zbyt dużą wiarę we własne możliwości, co powoduje, że szybko zaczynają jeździć z niedostosowaną do warunków drogowych, nadmierną prędkością. Podejmowanie ryzyka przez młodych kierowców wynika z chęci współzawodnictwa, „pokazania się”, zmniejszenia napięcia, sprostania normom społecznym/grupowym (presja rówieśnicza), naśladowania wzorców przedstawianych w mediach czy przez kierowców rajdowych.
Młodzi kierowcy częściej poruszają się w warunkach gdy ryzyko na drodze jest większe, np. w nocy, przewożąc pasażerów (rówieśników), rzadziej korzystają z pasów bezpieczeństwa i prowadzą starsze (tanie) pojazdy w złym stanie technicznym.
Sposób prowadzenia pojazdu zależy w głównej mierze od wyborów i decyzji kierowcy dotyczących prędkości pojazdu, odstępów od poprzedzających pojazdów itp. Te wybory są oparte na osobistych szacunkach co do możliwości poradzenia sobie w określonych warunkach drogowych.
Dokonując wyborów w ruchu drogowym niedoświadczeni kierowcy muszą brać pod uwagę duży margines bezpieczeństwa, aby zrekompensować swój brak doświadczenia.  W rzeczywistości jednak młodzi i niedoświadczeni kierowcy mają tendencję do zmniejszania tego marginesu. W dużej mierze zjawisko to jest konsekwencją faktu, że osoby z grupy wiekowej 18-24 lata czują się zbyt pewnie w ruchu drogowym i mają tendencję do niedostrzegania złożoności sytuacji na drodze. Jest to szczególnie widoczne w przypadku młodych mężczyzn.
Podsumowując można przyjąć, że do głównych czynników uwikłania młodych kierowców w wypadki drogowe należą:
• niski poziom umiejętności dotyczący rozwiązywania typowych sytuacji w ruchu drogowym,
• czynniki osobowościowe (motywacje, wartości),
• czynniki społeczne (styl życia, wpływ mediów, akceptacja ryzyka),
• czynniki fizjologiczne (alkohol, narkotyki),
• brak doświadczenia.


Do typowych wypadków z udziałem młodych kierowców należą:
• wypadki zdarzające się w nocy w trakcie weekendów (tzw. wypadki dyskotekowe),
• wypadki z udziałem jednego pojazdu,
• wypadki poważne w skutkach.
Najtrudniej jest wpłynąć na postawy i motywacje młodych kierowców, gdyż są one związane z cechami indywidualnymi danej osoby. Młodzi mężczyźni wybierają ryzykowną jazdę i są bardziej narażeni na uczestniczenie w wypadkach drogowych. W ich przypadku istnieje wyższe ryzyko wypadku niż u młodych kobiet, a także większe prawdopodobieństwo naruszenia zasad ruchu drogowego. Jednak coraz częściej również młode kobiety, w porównaniu z dojrzałymi kobietami, częściej prowadzą samochód na granicy ryzyka. Młodzi kierowcy notorycznie przeceniają swoje możliwości jako kierowcy i często uważają, że bezpieczna jazda jest tożsama z kontrolą pojazdu przy dużych prędkościach. Są bardziej skłonni, niż doświadczeni kierowcy, przekraczać dozwolone limity prędkości, nie zachowywać odpowiedniego odstępu od innych pojazdów, „ścinać” zakręty. Istnieją dowody na to, że negatywne postawy dotyczące prowadzenia pojazdu mają związek z cechami charakteru i zachowaniem.