]]>
close
EN

Skuteczność szkolenia kandydatów na kierowców

data publikacji: 21 maja 2014

 Szkolenie kandydatów na kierowców powinno koncentrować się na: 
• kształtowaniu świadomości ryzyka poprzez indywidualne doświadczenie,
• nauce bezpiecznych zachowań na drodze,
• doskonaleniu percepcyjnych i poznawczych umiejętności oraz kształtowaniu indywidualnej motywacji i społecznej odpowiedzialności,
• zdobyciu większego doświadczenia w kierowaniu pojazdem przed uzyskaniem prawa jazdy niż podczas tradycyjnej nauki,
• nadzorze nad młodym, niedoświadczonym kierowcą w czasie dwóch pierwszych lat kierowania pojazdem po uzyskaniu prawa jazdy. 
Najlepsze rezultaty szkolenia kierowców może przynieść jedynie łączna kombinacja następujących form i metod:
• Szkolenie podstawowe. Treści szkolenia powinny wynikać z dokładnie sprecyzowanych celów odnoszących się do określonych procesów poznawczych i decyzyjnych, cech osobowościowych, umiejętności motorycznych, postaw, stanów emocjonalnych. Metody pracy dydaktycznej muszą być odpowiednio dobrane do celów szkolenia: poznawczego (rozumienie i prawidłowe wykorzystanie w praktyce wiedzy o zachowaniu człowieka w ruchu drogowym, o pojeździe i przepisach ruchu drogowego), emocjonalnego (wywołanie i utrzymanie motywacji do bezpiecznych zachowań na drodze) i psychomotorycznego (ukształtowanie umiejętności podejmowania prawidłowych działań na podstawie zebranych i przetworzonych informacji). Najbardziej skuteczne są tu: praca w grupach, dyskusja, edukacja rówieśnicza (peer to peer), interaktywne programy multimedialne, jazda z komentarzem.
• Jazda z osobą towarzyszącą. Rozwiązanie to polega na nauce jazdy prowadzonej pod nadzorem osoby, która nie jest zawodowym instruktorem nauki jazdy. Daje ono możliwość zdobycia znacznie większego doświadczenia niż podczas szkolenia tradycyjnego. Eksperci oceniają, że osoby uczące się tradycyjną metodą przejeżdżają średnio około 300 km, natomiast jeżdżący z osobą towarzyszącą 10 razy więcej. Ryzyko udziału w wypadku drogowym jest o 30% niższe dla kierowcy, który rozpoczął naukę jazdy z osobą towarzyszącą w wieku 16 lat niż dla kierowcy szkolonego metodą tradycyjną. Nie wykazano natomiast wpływu tej metody szkolenia na postawy młodych kierowców.
• Egzamin państwowy.
• Prawo jazdy na próbę. Celem okresu próbnego, najczęściej obowiązującego przez okres pierwszych dwóch lat po otrzymaniu prawa jazdy, jest kształtowanie i wzmacnianie bezpiecznych zachowań kierowcy poprzez stopniowe zapoznawanie się z różnymi sytuacjami na drodze i nabywanie indywidualnych doświadczeń. W tym czasie kierowcy pozostają pod wzmożonym nadzorem i podlegają wielu ograniczeniom, a także zaostrzonym restrykcjom w przypadku naruszenia przez nich przepisów ruchu drogowego.
• Dodatkowe szkolenie z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Celem tego szkolenia jest przeciwdziałanie nadmiernemu zaufaniu we własne umiejętności i możliwości oraz ponowne uwrażliwienie na niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Najczęściej jest to jednodniowe szkolenie obejmujące zarówno zagadnienia teoretyczne jak i praktyczną jazdę.
W Polsce kontrola szkolenia i egzaminowania kandydatów na kierowców przeprowadzona przez Najwyższą Izbę Kontroli w 2001 roku wykazała szereg nieprawidłowości w tym zakresie. Od tego czasu podejmowane były próby naprawcze, jednak bez większego powodzenia. Jednym z przykładów takich działań, który ostatnio zyskał aprobatę Sejmowej Komisji Infrastruktury jest pomysł o likwidacji obowiązku szkolenia teoretycznego. Autorem pomysłu jest poseł Arkadiusz Litwiński (PO). Według pomysłu posła kandydat ubiegający się o prawo jazdy swoją drogę rozpoczynałby od teoretycznej części egzaminu. Egzamin ten równocześnie nie miał by ograniczonego okresu ważności – raz zdany, już zawsze uprawniałby do podjęcia próby zdania części praktycznej.